Hormone replacement therapy sa menopause: benepisyo, panganib at mga opsyon

Ano ang hormone replacement therapy?

Sa paligid ng menopause, mas kaunting estrogen ang ginagawa ng obaryo mo, na puwedeng magdulot ng hot flashes, night sweats, problema sa tulog at panunuyo ng ari. Dinadagdagan ng HRT ang estrogen para maibsan ang mga sintomas na ito.

Kung may matris ka pa, kadalasang isinasama ang estrogen sa progestogen, hormone na kahawig ng progesterone, dahil ang estrogen lang ay puwedeng magpataas ng panganib ng cancer sa lining ng matris. Kung na-hysterectomy ka na, kadalasang estrogen lang ang ginagamit.

Anong mga uri ng HRT ang mayroon?

May ilang anyo ang HRT. Pag-uusapan ninyo ng doktor mo kung alin ang angkop sa mga sintomas at kalusugan mo:

• Systemic estrogen, na umaabot sa buong katawan, bilang tableta, skin patch, gel o spray.
• Progestogen, bilang tableta, combined patch o hormonal IUD (intrauterine device).
• Lokal na vaginal estrogen, bilang cream, tableta, insert o ring, para sa panunuyo at sakit habang nakikipagtalik.
• Testosterone, na inirereseta ng ilang specialist para sa mababang sex drive.

Ano ang mga benepisyo ng HRT?

Ang pangunahing benepisyo ay ginhawa mula sa mga sintomas ng menopause. Marami ang nakakapansin ng pagkakaiba sa loob ng ilang araw o linggo.

• Mas kaunti at mas mahinang hot flashes at night sweats.
• Mas magandang tulog kung ginigising ka ng night sweats.
• Tulong sa kalungkutan at pagkabalisa na dulot ng menopause.
• Ginhawa mula sa panunuyo ng ari at sakit habang nakikipagtalik.
• Mas kaunting pagkawala ng buto, na nagpapababa ng panganib ng osteoporosis at pagkabali.
• Tulong sa pagpapanatili ng lakas ng kalamnan.

Ano ang mga panganib ng HRT?

Mababa ang panganib ng malubhang side effect para sa karamihan, at nakadepende ito sa uri ng HRT, kung gaano katagal mo itong ginagamit at sa sarili mong kalusugan.

Bahagyang pinapataas ng combined HRT ang panganib ng breast cancer. Tantiya ng NHS, mga 5 dagdag na kaso sa bawat 1,000 babaeng gumagamit ng combined HRT nang 5 taon, at bumababa ulit ang panganib pagkatapos huminto. Kaunti o walang dagdag na panganib ang estrogen-only HRT.

Puwedeng pataasin ng HRT na tableta ang panganib ng pamumuo ng dugo at stroke, bagama't mababa pa rin ang panganib, lalo na kung wala pang 60. Mukhang hindi pinapataas ng patch, gel at spray sa balat ang panganib ng pamumuo ng dugo. Kabilang sa mga karaniwang side effect ang pananakit ng dibdib, kabag at spotting, na madalas humuhupa sa loob ng ilang buwan.

Ligtas ba ang HRT?

Lumaki ang takot sa HRT pagkatapos ng isang malaking pag-aaral sa US noong 2002. Natuklasan ng mga sumunod na pananaliksik na karamihan sa pinsala ay sa mga babaeng lampas 60 na nagsimula ng HRT ilang taon pagkatapos ng menopause, at mas mababa ang panganib at mas malaki ang benepisyo para sa mas batang babae.

Ngayon, para sa marami na wala pang 60, o nasa loob ng 10 taon mula sa huli nilang regla, at hindi mataas ang panganib ng breast cancer o pamumuo ng dugo, malamang na mas malaki ang benepisyo kaysa sa panganib. Kung angkop ito sa iyo ay desisyong gagawin ninyo ng doktor mo, batay sa mga sintomas at kasaysayan mo.

Sino ang kadalasang hindi puwedeng gumamit ng HRT?

Kadalasang hindi inirerekomenda ang systemic HRT kung nagkaroon ka na ng breast o uterine cancer, stroke, atake sa puso, pamumuo ng dugo o sakit sa atay. Hindi rin ito para gamitin habang buntis.

Kahit ganoon, puwedeng makatulong ang ibang gamutan, at minsan opsyon pa rin ang vaginal estrogen. Tanungin ang doktor mo kung ano ang posible para sa iyo.

Ano ang mga non-hormonal na gamutan sa menopause?

Kung hindi ka puwedeng gumamit ng HRT, o ayaw mo, may iba pang opsyong maitatanong mo sa doktor mo:

• Ilang antidepressant sa mababang dose, para sa hot flashes at mood.
• Gabapentin o clonidine, na puwedeng magbawas ng hot flashes at makatulong sa tulog.
• Fezolinetant, mas bagong gamot na tumututok sa pagkontrol ng utak sa temperatura.
• Over-the-counter na vaginal moisturizer at lubricant para sa panunuyo.
• Mga hakbang sa pamumuhay, gaya ng pagpapanatiling malamig, pagsusuot ng patong-patong na damit at paglilimita sa alak at caffeine.

Ano ang dapat kong itanong sa doktor tungkol sa HRT?

Magdala ng listahan ng mga sintomas mo at kung gaano ka naaapektuhan ng mga ito, pati ang sarili mo at pampamilyang kasaysayan ng cancer, pamumuo ng dugo, stroke at sakit sa puso. Kabilang sa mga kapaki-pakinabang na tanong ang:

• Anong uri at anyo ang angkop sa akin, at bakit?
• Ano ang mga personal kong benepisyo at panganib?
• Paano natin malalaman kung gumagana ito, at kailan natin ito rerepasuhin?
• Anong mga non-hormonal na opsyon ang puwede kong subukan sa halip?