هورمون‌درمانی جایگزین برای یائسگی: فواید، خطرها و گزینه‌ها

هورمون‌درمانی جایگزین چیست؟

در حوالی یائسگی، تخمدان‌ها استروژن کمتری می‌سازند که می‌تواند باعث گرگرفتگی، تعریق شبانه، مشکلات خواب و خشکی واژن شود. HRT استروژن را جبران می‌کند تا این علائم کم شوند.

اگر هنوز رحم دارید، استروژن معمولاً با یک پروژستوژن، هورمونی شبیه پروژسترون، ترکیب می‌شود، چون استروژن به‌تنهایی می‌تواند خطر سرطان پوشش رحم را بالا ببرد. اگر هیسترکتومی (برداشتن رحم) کرده‌اید، معمولاً فقط استروژن استفاده می‌شود.

چه انواعی از HRT وجود دارد؟

HRT به چند شکل عرضه می‌شود. پزشک با شما دربارهٔ اینکه کدام با علائم و سلامتتان سازگار است صحبت می‌کند:

• استروژن سیستمیک که به کل بدن می‌رسد، به‌صورت قرص، چسب پوستی، ژل یا اسپری.
• پروژستوژن، به‌صورت قرص، چسب ترکیبی یا IUD هورمونی (وسیلهٔ داخل رحمی).
• استروژن موضعی واژینال، به‌صورت کرم، قرص، شیاف یا حلقه، برای خشکی و درد هنگام رابطهٔ جنسی.
• تستوسترون که برخی متخصصان برای کاهش میل جنسی تجویز می‌کنند.

فواید HRT چیست؟

فایدهٔ اصلی تسکین علائم یائسگی است. بسیاری ظرف چند روز یا چند هفته تفاوت را حس می‌کنند.

• گرگرفتگی و تعریق شبانهٔ کمتر و خفیف‌تر.
• خواب بهتر، اگر تعریق شبانه بیدارتان می‌کرد.
• کمک به افت خلق و اضطراب ناشی از یائسگی.
• تسکین خشکی واژن و درد هنگام رابطهٔ جنسی.
• تحلیل استخوانی کمتر که خطر پوکی استخوان و شکستگی را کم می‌کند.
• کمک به حفظ قدرت عضلات.

خطرهای HRT چیست؟

خطر عوارض جدی برای بیشتر افراد کم است و به نوع HRT، مدت مصرف و سلامت خودتان بستگی دارد.

HRT ترکیبی خطر سرطان پستان را کمی بالا می‌برد. NHS تخمین می‌زند به ازای هر 1,000 زنی که 5 سال HRT ترکیبی مصرف می‌کنند، حدود 5 مورد اضافه رخ می‌دهد و این خطر پس از قطع دوباره کم می‌شود. HRT فقط‌استروژن افزایش کم یا هیچ افزایشی ندارد.

قرص‌های HRT ممکن است خطر لختهٔ خون و سکتهٔ مغزی را بالا ببرند، هرچند این خطر همچنان کم است، به‌ویژه زیر 60 سال. چسب، ژل و اسپری پوستی به نظر نمی‌رسد خطر لخته را بالا ببرند. عوارض رایج شامل حساسیت سینه‌ها، نفخ و لکه‌بینی است که اغلب ظرف چند ماه برطرف می‌شود.

آیا HRT بی‌خطر است؟

نگرانی‌ها دربارهٔ HRT پس از یک مطالعهٔ بزرگ آمریکایی در سال 2002 بیشتر شد. پژوهش‌های بعدی نشان داد بیشتر آسیب در زنان بالای 60 سالی بود که سال‌ها پس از یائسگی HRT را شروع کرده بودند، و زنان جوان‌تر خطر کمتر و فایدهٔ بیشتری دارند.

امروزه برای بسیاری از افراد زیر 60 سال، یا در 10 سال اول پس از آخرین قاعدگی، که در معرض خطر بالای سرطان پستان یا لختهٔ خون نیستند، احتمالاً فواید بیشتر از خطرهاست. اینکه برای شما مناسب است یا نه تصمیمی است که باید بر اساس علائم و سابقه‌تان همراه با پزشک بگیرید.

چه کسانی معمولاً نمی‌توانند HRT مصرف کنند؟

HRT سیستمیک معمولاً توصیه نمی‌شود اگر تا به حال سرطان پستان یا رحم، سکتهٔ مغزی، حملهٔ قلبی، لختهٔ خون یا بیماری کبد داشته‌اید. همچنین برای مصرف در بارداری نیست.

حتی در این حالت هم درمان‌های دیگری ممکن است کمک کنند و گاهی استروژن واژینال همچنان یک گزینه است. از پزشکتان بپرسید چه کاری برایتان ممکن است.

درمان‌های غیرهورمونی یائسگی چیست؟

اگر نمی‌توانید یا نمی‌خواهید HRT مصرف کنید، گزینه‌های دیگری هست که می‌توانید از پزشک بپرسید:

• برخی داروهای ضدافسردگی با دوز پایین، برای گرگرفتگی و حال روحی.
• گاباپنتین یا کلونیدین که می‌توانند گرگرفتگی را کم کنند و به خواب کمک کنند.
• فزولینتانت، دارویی جدیدتر که روی کنترل دمای مغز اثر می‌کند.
• مرطوب‌کننده‌ها و روان‌کننده‌های واژینال بدون نسخه برای خشکی.
• قدم‌های سبک زندگی، مثل خنک ماندن، پوشیدن لباس چندلایه و محدود کردن الکل و کافئین.

دربارهٔ HRT چه چیزی از پزشکم بپرسم؟

فهرستی از علائم و میزان اثرشان بر زندگی‌تان، به‌علاوهٔ سابقهٔ شخصی و خانوادگی سرطان، لخته، سکتهٔ مغزی و بیماری قلبی همراه داشته باشید. پرسش‌های مفید:

• چه نوع و چه شکلی برای من مناسب است و چرا؟
• فواید و خطرهای آن برای شخص من چیست؟
• چگونه می‌فهمیم اثر می‌کند و کی آن را بازبینی می‌کنیم؟
• به‌جای آن چه گزینه‌های غیرهورمونی‌ای را می‌توانم امتحان کنم؟