ਐਂਡੋਮੀਟ੍ਰੀਓਸਿਸ ਦੇ ਲੱਛਣ ਕੀ ਹਨ?

ਐਂਡੋਮੀਟ੍ਰੀਓਸਿਸ ਕੀ ਹੈ?

ਐਂਡੋਮੀਟ੍ਰੀਓਸਿਸ ਇੱਕ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬੱਚੇਦਾਨੀ ਦੀ ਪਰਤ ਵਰਗਾ ਟਿਸ਼ੂ ਬੱਚੇਦਾਨੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅੰਡਕੋਸ਼ਾਂ, ਫ਼ੈਲੋਪੀਅਨ ਨਲੀਆਂ ਅਤੇ ਪੇਡੂ ਦੀ ਅੰਦਰਲੀ ਪਰਤ 'ਤੇ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਮਸਾਨੇ ਜਾਂ ਅੰਤੜੀ 'ਤੇ।

ਇਹ ਟਿਸ਼ੂ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਈਕਲ ਨਾਲ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚੋਂ ਖ਼ੂਨ ਵਗ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਸ ਖ਼ੂਨ ਦੇ ਨਿਕਲਣ ਦਾ ਕੋਈ ਰਾਹ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਸ ਨਾਲ ਸੋਜ ਅਤੇ ਜ਼ਖ਼ਮ ਵਾਲਾ ਟਿਸ਼ੂ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਚਿਪਕਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਐਂਡੋਮੀਟ੍ਰੀਓਸਿਸ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਸੰਕੇਤ ਕੀ ਹਨ?

ਲੱਛਣ ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵੱਖਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਨੂੰ ਹਲਕੀ ਤਕਲੀਫ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਨੂੰ ਕੋਈ ਲੱਛਣ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਆਮ ਸੰਕੇਤ ਇਹ ਹਨ:

• ਪੀਰੀਅਡ ਦਾ ਤੇਜ਼ ਦਰਦ, ਜੋ ਅਕਸਰ ਸਾਲਾਂ ਨਾਲ ਵਧਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
• ਪੇਡੂ ਦਾ ਦਰਦ ਜੋ ਪੀਰੀਅਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
• ਸੈਕਸ ਦੌਰਾਨ ਜਾਂ ਬਾਅਦ ਦਰਦ।
• ਪਿਸ਼ਾਬ ਜਾਂ ਟੱਟੀ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਦਰਦ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਪੀਰੀਅਡ ਦੌਰਾਨ।
• ਭਾਰੀ ਪੀਰੀਅਡ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਰ 1 ਤੋਂ 2 ਘੰਟਿਆਂ ਬਾਅਦ ਪੈਡ ਜਾਂ ਟੈਂਪੋਨ ਬਦਲਣਾ ਪਵੇ।
• ਪੇਟ ਫੁੱਲਣਾ, ਕਬਜ਼ ਜਾਂ ਮਤਲੀ।
• ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਥਕਾਵਟ।
• ਗਰਭ ਠਹਿਰਨ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ।

ਐਂਡੋਮੀਟ੍ਰੀਓਸਿਸ ਦਾ ਦਰਦ ਆਮ ਪੀਰੀਅਡ ਦੇ ਦਰਦ ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਵੱਖਰਾ ਹੈ?

ਆਮ ਪੀਰੀਅਡ ਦੇ ਕੜਵੱਲ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਹਿਲੇ ਇੱਕ-ਦੋ ਦਿਨ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਨੁਸਖ਼ੇ ਵਾਲੀਆਂ ਦਰਦ ਨਿਵਾਰਕ ਦਵਾਈਆਂ, ਸੇਕ ਅਤੇ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਘਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣਾ ਦਿਨ ਗੁਜ਼ਾਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।

ਐਂਡੋਮੀਟ੍ਰੀਓਸਿਸ ਦਾ ਦਰਦ ਅਕਸਰ ਇੰਨਾ ਤੇਜ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਕੂਲ, ਕੰਮ ਜਾਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਛੱਡਣੀਆਂ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਪੀਰੀਅਡ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪੀਰੀਅਡ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਸਾਈਕਲ ਦੇ ਹੋਰ ਸਮਿਆਂ 'ਤੇ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਜੇ ਦਰਦ ਨਿਵਾਰਕ ਦਵਾਈਆਂ ਨਾਲ ਫ਼ਰਕ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ, ਜਾਂ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਪੀਰੀਅਡ ਵੱਧ ਦਰਦ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਹ ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਦਿਖਾਉਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ।

ਐਂਡੋਮੀਟ੍ਰੀਓਸਿਸ ਕਿਸਨੂੰ ਹੋਣ ਦੀ ਵੱਧ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ?

ਇਹ ਹਰ ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਬੱਚੇਦਾਨੀ ਹੈ ਜਾਂ ਸੀ, ਪਹਿਲੇ ਪੀਰੀਅਡ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਮੀਨੋਪੌਜ਼ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੱਕ, ਅਤੇ ਇਹ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ 30 ਅਤੇ 40 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਮ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਕਾਰਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਜੇ ਕਿਸੇ ਨੇੜਲੀ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ, ਜਿਵੇਂ ਮਾਂ, ਭੈਣ ਜਾਂ ਮਾਸੀ-ਭੂਆ ਨੂੰ ਇਹ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਵੱਧ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਪੀਰੀਅਡ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣਾ, 27 ਦਿਨ ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਛੋਟੇ ਸਾਈਕਲ, ਅਤੇ 7 ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਪੀਰੀਅਡ ਵੀ ਖ਼ਤਰਾ ਵਧਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਐਂਡੋਮੀਟ੍ਰੀਓਸਿਸ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਿਵੇਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ?

ਇਸਦੀ ਪਛਾਣ ਵਿੱਚ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਦੇ ਲੱਛਣ ਹੋਰ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਵਰਗੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਤੁਹਾਡਾ ਡਾਕਟਰ ਤੁਹਾਡੇ ਲੱਛਣਾਂ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਇਤਿਹਾਸ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛੇਗਾ, ਅਤੇ ਇਹ ਸੁਝਾਅ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ:

• ਪੇਡੂ ਦੀ ਜਾਂਚ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅੰਦਰੂਨੀ ਜਾਂਚ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
• ਅਲਟ੍ਰਾਸਾਊਂਡ ਸਕੈਨ, ਪੇਟ ਉੱਤੋਂ ਜਾਂ ਯੋਨੀ ਦੇ ਅੰਦਰੋਂ।
• MRI ਸਕੈਨ।
• ਲੈਪਰੋਸਕੋਪੀ, ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਅਪਰੇਸ਼ਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਿੱਕੇ ਜਿਹੇ ਚੀਰੇ ਰਾਹੀਂ ਕੈਮਰਾ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਐਂਡੋਮੀਟ੍ਰੀਓਸਿਸ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਟਿਸ਼ੂ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਕੱਢੇ ਵੀ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਹੋਰ ਕਿਹੜੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਐਂਡੋਮੀਟ੍ਰੀਓਸਿਸ ਵਰਗਾ ਦਰਦ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ?

ਕਈ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦੇ ਕੁਝ ਲੱਛਣ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਤੁਹਾਡਾ ਡਾਕਟਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੀ ਜਾਂਚ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਐਡੀਨੋਮਾਇਓਸਿਸ (ਜਦੋਂ ਪਰਤ ਵਰਗਾ ਟਿਸ਼ੂ ਬੱਚੇਦਾਨੀ ਦੀ ਕੰਧ ਵਿੱਚ ਵਧਦਾ ਹੈ), ਫ਼ਾਈਬ੍ਰੌਇਡ, ਪੈਲਵਿਕ ਇਨਫ਼ਲੇਮੇਟਰੀ ਡਿਜ਼ੀਜ਼ ਅਤੇ ਇਰੀਟੇਬਲ ਬਾਊਲ ਸਿੰਡਰੋਮ (IBS) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਐਂਡੋਮੀਟ੍ਰੀਓਸਿਸ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕਿਵੇਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?

ਅਜੇ ਇਸਦਾ ਪੱਕਾ ਇਲਾਜ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਇਲਾਜ ਨਾਲ ਦਰਦ ਅਤੇ ਹੋਰ ਲੱਛਣ ਘਟ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਵਿਕਲਪਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਨਿਵਾਰਕ ਦਵਾਈਆਂ, ਹਾਰਮੋਨ ਇਲਾਜ ਅਤੇ ਐਂਡੋਮੀਟ੍ਰੀਓਸਿਸ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਕੱਢਣ ਲਈ ਸਰਜਰੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਸਹੀ ਚੋਣ ਤੁਹਾਡੇ ਲੱਛਣਾਂ, ਉਮਰ ਅਤੇ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਗਰਭਵਤੀ ਹੋਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ। ਹਰ ਵਿਕਲਪ ਦੇ ਫ਼ਾਇਦਿਆਂ ਅਤੇ ਮਾੜੇ ਅਸਰਾਂ ਬਾਰੇ ਆਪਣੇ ਡਾਕਟਰ ਤੋਂ ਪੁੱਛੋ।